keyboard_arrow_up
 14 november 2017 | Lezen
De schilderijen uit De levens van Jan Six
In zijn boek "De levens van Jan Six" benoemt Geert Mak verschillende schilderijen. Een groot deel (52) van deze schilderijen zijn nu samengebracht en geven een blik op de uitgebreide collectie kunstwerken rondom de familie Six.
De collectie schilderijen van de familie Six worden uitgebreid benoemd door Geert Mak in zijn boek "De levens van Jan Six". Omdat in het boek niet erg scheutig is omgesprongen met afbeeldingen, staan hieronder een groot deel van de genoemde schilderijen afgebeeld. Daarmee kun je dit artikel naast het boek houden als naslagwerk.
De volgorde van de schilderijen is zo veel mogelijk chronologisch. Dit in tegenstelling tot het boek waarbij de werken logischerwijs genoemd worden wanneer dit voor het verhaal relevant is.
De Boerendans, Pieter Bruegel de Oude, ca. 1569
Olieverf op paneel, h 114cm x b 164cm

Dit schilderij werd genoemd in de catalogus van de veiling van de collectie van Jan Six II op 6 april 1702 als zijnde onderdeel uitmakend van de Collectie Six.
Twee portretten die een doosje sierden. Het betreffen een vroeg portret van de eerste Jan Six en een afbeelding van een onbekend meisje dat binnen de familie Six 'Chloris' wordt genoemd. Het portretje werd, zo schrijft Geert Mak in zijn boek, pas ontdekt toen een van de Sixen het doosje in de 19e eeuw wilde schoonmaken en met een pen "die lelijke zwarte lak" begon weg te krassen.
Collectie Six, Amsterdam
Schilderij van ongeveer 1624 waarop grootmoeder Tulp naar de het kolfspel van haar kleinkinderen zit te kijken.
Collectie Six, Amsterdam
De serenade, Judith Leyster, 1629
Olieverf op paneel, h 45,5 cm × b 35 cm

Dit schilderij werd ingebracht door Lucretia Johanna van Winter en bleef tot 1908 eigendom van de familie Six.
Rijksmuseum, Amsterdam
Judas geeft de zilveren penningen terug, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1630
Olieverf op paneel, h 79cm × b 102cm

Dit schilderij heeft geen onderdeel uitgemaakt van de Collectie Six.
Privé collectie, USA
Het loflied van Simeon, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1631
Olieverf op paneel, h 60,9cm × b47,9cm

Jan Six I kocht dit schilderij (aka Simeon in de Tempel) in 1652 van Rembrandt om hem financieel te ondersteunen.
Mauritshuis, Den Haag
Anatomische les van dr. Nicolaes Tulp, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1632
Olieverf op doek, h 216,5cm x b 169,5 cm

Op dit schilderij staat de schoonvader van Jan Six I centraal. Het schilderij zelf heeft nooit onderdeel uitgemaakt van de Collectie Six.
Mauritshuis, Den Haag
Portret van Saskia, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1633
Olieverf op paneel, h 99,5cm x b 78,8cm

Schilderij dat Rembrandt maakte van zijn vrouw Saskia van Uylenburgh. Dit schilderij maakte van 1652 tot 1734 onderdeel uit van de Collectie Six.
Museumslandschaft Hessen Kassel
Dr. Nicolaes Tulp, Nicolaes Pickenoy, 1633
Olieverf

Dit schilderij werd door Pickenoy geschilderd als dank voor de succesvolle genezing van zijn dochter door Nicolaes Tulp.
Collectie Six, Amsterdam
Jozef vertelt zijn dromen aan zijn ouders en zijn broers, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1633
Olieverf op papier op karton, h 51 cm × b 39 cm

Dit schilderij is in 1833 gekocht door en bleef tot 1920 eigendom van de familie Six.
Rijksmuseum, Amsterdam
De prediking van Johannes de Doper, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, ca. 1634
Doek op paneel, 62,7cm x 81,1cm

Ook dit schilderij (aka De prediking van St. Jan) kocht Jan Six I van Rembrandt in 1652. Het maakte tot 1803 onderdeel uit van de Collectie Six.
Staatliche Museen zu Berlin
Maerten Soolmans, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1634
Olieverf op doel, h 201cm x b 135cm

Samen met het schilderij van Oopjen Coppit (echtgenote van Maerten Soolmans) werd dit schilderij ingebracht door Lucretia Johanna van Winter en bleef tot 1877 eigendom van de familie Six.
Rijksmuseum, Amsterdam en Musée du Louvre, Parijs
Oopjen Coppit, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, ca. 1634
Olieverf op doel, h 201cm x b 135cm

Samen met het schilderij van Maerten Soolmans (echtgenoote van Oopjen Coppit) werd dit schilderij ingebracht door Lucretia Johanna van Winter en bleef tot 1877 eigendom van de familie Six.
Rijksmuseum, Amsterdam en Musée du Louvre, Parijs
Portret van Anny Wijmer, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1641
Olieverf, h 99,5cm x 81,5cm

Schilderij dat Rembrandt maakte van Anna Wijmer, de moeder van Jan Six I.
Collectie Six, Amsterdam
Portret van een Man, Frans Hals, 1644
Olievef op paneel, h 74,5cm x b 60,8cm

Dit portret is vermoedelijk van Dr. Nicolaes Tulp.
Collectie Six, Amsterdam
Het bruggetje van Six, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, ca. 1645
Ets en droge naald, h 12,9cm x b 22,4cm

Ten onrechte wordt verondersteld dat deze tekening een bruggetje op het landgoed van Jan Six I te Hillegom voorstelt. Het is echter een bruggetje over de Amstel met Ouderkerk aan de horizon.
Collectie Six, Amsterdam
Portret van een man, vermoedelijk Dr. Ephraïm Bueno, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, ca. 1645
Olieverf op paneel, h 19 cm × b 15 cm

Dit schilderij in 1833 gekocht en bleef tot 1920 eigendom van de familie Six.
Rijksmuseum, Amsterdam
Jan Six met een hond, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, circa 1647
Pentekening op papier, h 22cm x b 17,5cm

Voorstudie van de latere ets waarbij een hazewindhond tegen Jan Six I aanspringt. Jan Six staat hier nog afgebeeld als een jager.
Collectie Six, Amsterdam
Jan Six, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1647
Ets, droge naald en burijn, h 24,4cm x b 19,1cm

Uiteindelijke ets die Rembrandt van Jan Six maakte, waarbij Jan Six I staat uitgebeeld, lezend voor het raam van de voorkamer van de Blauwe Arent aan de Kloveniersburgwal.
Collectie Six, Amsterdam
Titelprent van Medea, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1647
Ets

Medea is een treurspel dat geschreven is door Jan Six I. In de eerste druk uit 1647 is herin een titelprent van de hand van Rembrandt opgenomen waarop het huwelijk van Jason en Creüsa wordt afgebeeld.
Collectie Six, Amsterdam
Jan Six, Wallerant Vaillant, 1649
Olieverf op doek, h 64,5cm x b 52cm

Het getoonde portret is niet het origineel uit 1649 maar een prent die de kunstenaar in circa 1675 maakte in opdracht van Jan Six I.
Collectie Six, Amsterdam
De schaatsenrijders, Adriaen van Ostade, 1650
Olieverf op paneel, h 44cm × b 35,5cm

In het bezit van de familie Six tot het in 1908 werd verkocht. Het schilderij dankt haar naam aan de schaatsen die op de vloer liggen.
Rijksmuseum, Amsterdam
Homerus draagt zijn verzen voor, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1652
Pentekening, pagina 40

Op verzoek van Jan Six maakte Rembrandt twee tekeningen in zijn "vriendenboekje" met de naam Pandora. Op deze eerste afbeelding is Homerus afgebeeld. Mogelijk dat Rembrandt op het idee werd gebracht door Jan Six I, die tijdens zijn Italiaanse reis in het Vaticaan Rafaëls fresco waar ook Homerus staat uitgebeeld.
Collectie Six, Amsterdam
Anna Wijmer als Pallas Athene in haar werkkamer, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1652
Gewassen pentekening, pagina 41

Tweede tekening van Rembrandt in het boek "Pandora". Of op deze afbeelding ook daadwerkelijk Anna Wijmer staat afgebeeld is niet met zekerheid vast te stellen, maar aannemelijk is het wel zo stelt George J. Muller in zijn boek Het album Pandora van Jan Six (1618-1700) uit 1684.
Collectie Six, Amsterdam
Ruïne aan het water in Italië, Jan Asselijn, 1640 - 1652
Olieverf op paneel, h 54,5cm × b 48cm

Een van de "twee Italiaanse taferelen van Jan Asselijn" die de familie in 1908 verkocht.
Rijksmuseum, Amsterdam
Herders met vee onder een gewelf van het Colosseum te Rome, Jan Asselijn, 1640 - 1652
Olieverf op paneel, h 42cm × b 45cm

Een van de "twee Italiaanse taferelen van Jan Asselijn" die de familie in 1908 verkocht.
Rijksmuseum, Amsterdam
Diederick Tulp, Paulus Potter, 1653
Olieverf op doek, h 310cm x b 274cm
Collectie Six, Amsterdam
De dorpsbruiloft, Jan Steen, 1653
Olieverf op doek, h 63,5cm x b 80cm

In zijn boek noemt Geert Mak dit schilderij "De bruiloft van Jan Steen".
Boijmans van Beuningen, Rotterdam
Portret van Jan Six, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1654
Olieverf op linnen, h 112cm x b 102cm

Over de datering van dit schilderij bestaat onduidelijkheid, maar vermoedelijk is het in 1654 vervaardigd. Een uitsnede van dit schilderij vormt de omslag van het boek van Geert Mak.
Collectie Six, Amsterdam
Bathseba, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1654
Olieverf op doek, h 142cm x b 142cm

Dit schilderij heeft geen onderdeel uitgemaakt van de Collectie Six.
Musée du Louvre, Parijs
De Buurkerk in Utrecht, Pieter Saenredam, 1654
Olieverf op paneel

De familie Six bezat verschillende werken van Saenredam, waarvan deze nog steeds in het bezit is van de familie.
Collectie Six, Amsterdam
De briefschrijfster, Gerard ter Borch, ca. 1655
Olieverf op doek, h 38,3cm × b 27,9cm

Dit schilderij werd ingebracht door Lucretia Johanna van Winter en bleef tot 1928 eigendom van de familie Six. In het boek van Geert Mak wordt dit schilderij "De brief" genoemd.
Mauritshuis, Den Haag
Schilderij van de zwangere Margaretha Tulp, de eerste vrouw van Jan Six I. Dit schilderij werd in 1656 door Govert Flinck geschilderd.
Collectie Six, Amsterdam
Abraham onthaalt de engelen, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1656
ets en droge naald, h 15,9cm × b 13,1cm

Rembrandts meest exotische inspiratiebron was de Indiase Mogol-miniatuurkunst. Hij bezat zelf enkele 17de-eeuwse voorbeelden, die hij kopieerde. Ook gebruikte hij elementen uit de miniaturen in zijn eigen werk: de oosterse uitdossingen gaven zijn bijbelscènes een authentiek tintje. Dit is de enige ets waarin Rembrandt letterlijk de compositie én enkele motieven overnam uit een Mogol-miniatuur.
Rijksmuseum, Amsterdam
Tweede schilderij dat Govert Flink omstreeks 1658 van Margaretha Tulp maakte.
Collectie Six, Amsterdam
Zelfportret, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 1658
Olieverf op doek, h 133,7cm x b 103,8cm

Dit schilderij heeft geen deel uitgemaakt van de Collectie Six.
Frick Collection, New York
Ets van Jan de Bisschop beeldt Nicolaes Tulp uit. In zijn boek heeft Geert Mak het over een portret van "Nicolaes Tulp uit 1658 zittend in een stoel, statig in zwart". Of het ook dezelfde ets betreft als Geert Mak in het huis van de familie Six heeft gezien is niet duidelijk.
Fitzwilliam Museum, Cambridge (VK)
Het melkmeisje, Johannes Vermeer, 1658
Olieverf op doek, h 45,5cm x b 41cm

Dit schilderij werd ingebracht door Lucretia Johanna van Winter en bleef tot 1908 eigendom van de familie Six.
Rijksmuseum, Amsterdam
Het straatje, Johannes Vermeer, ca. 1658
Olieverf op doek, h 54,3cm x b 44cm

Dit schilderij werd ingebracht door Lucretia Johanna van Winter en bleef tot 1921 eigendom van de familie Six.
Rijsmuseum, Amsterdam
Portret van Peter Paul Rubens, Anthony van Dyck (atelier van), 1630 - 1660
Olieverf op paneel, h 26cm × b 20cm

Een van de "twee portretten van Anthony van Dyck" die de familie in 1908 verkocht.
Rijksmuseum, Amsterdam
Portret van Jan Caspar Gevaerts, Anthony van Dyck (atelier van), 1630 - 1660
Olieverf op paneel, h 25,5cm × b 20cm

Een van de "twee portretten van Anthony van Dyck" die de familie in 1908 verkocht.
Rijksmuseum, Amsterdam
Het Oestereetstertje, Jan Steen, ca. 1660
Olieverf op paneel, h 21cm x b 15cm

Dit schilderij werd ingebracht door Lucretia Johanna van Winter en bleef tot 1928 eigendom van de familie Six.
Mauritshuis, Den Haag
Portret van Margaretha de Vlaming, Jan Thopas, 1660
Metaalstift op perkament, h 27,5cm x b 22,5cm

Margaretha de Vlaming was de vrouw van Nicolaes Tulp. Thopas maakte een tegelijkertijd ook een tekening van Nicolaes Tulp.
Collectie Six, Amsterdam
De visvrouw, Adriaen van Ostade, 1672
Olieverf op doek, h 36,5 cm × b 39,5 cm

Dit schilderij werd ingebracht door Lucretia Johanna van Winter en bleef tot 1928 eigendom van de familie Six.
Rijksmuseum, Amsterdam
De Voorde, Jacob Isaackszoon van Ruisdael, 1650-1682
Olieverf op doek, h 67,5 cm × b 85 cm

Dit schilderij bleef tot 1908 in het bezit van de familie Six.
Rijksmuseum, Amsterdam
Vogels in een park, Melchior d'Hondecoeter, 1686
Olieverf op doek, h 112cm × b 140cm

In het bezit van de familie Six tot het in 1908 werd verkocht.
Rijksmuseum, Amsterdam
Noli me tangere': de ontmoeting van Christus en Maria Magdalena, Peter Paul Rubens, 1610-1690
Olieverf op doek, h 200cm x b 177,5cm

In zijn boek noemt Geert Mak dit schilderij "Christus en Maria Magdalena van Peter Paul Rubens". Het schilderij bleef tot 1908 in het bezit van de familie Six.
Rijksmuseum, Amsterdam
Kustgezicht met tjalk, Ludolf Bakhuizen, 1697
Olieverf op doek, h 31 cm × b 38 cm

Een van de "twee zeegezichten van Luolf Bakhuizen" die de familie Six in 1908 verkocht.
Rijksmuseum, Amsterdam
Woelige zee met schepen, Ludolf Bakhuysen, 1697
Olieverf op doek, h 31,5cm × b 39cm

Een van de "twee zeegezichten van Luolf Bakhuizen" die de familie Six in 1908 verkocht.
Rijksmuseum, Amsterdam
Portret van Lucretia Johanna van Winter, Alexandre Jean Dubois-Drahonet, 1825
Olieverf op doek, h 65,5cm x b 55 cm

Lucretia Johanna van Winter was in het bezit van een uitgebreide collectie kunst die ze erfde van haar vader Pieter de Winter die ze zelf nog verder uitbreidde.
Dubois-Drahonet schilder maakte rond 1825 ook een schilderij van Hendrik Six, de man van Lucretia. Hendrik was de broer van Jan Six V die kinderloos bleef. Hierdoor kreeg Hendrik bij het overlijden van zijn broer Jan de complete Collectie Six en door te trouwen met Johanna kreeg hij ook de collectie van de familie Winter in handen.
Collectie Six, Amsterdam
Tekening van David Bueno de Mesquita uit 1915 gemaakt ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van prof. jhr. dr. Jan Six IV (1857-1926). Rijksmuseum, Amsterdam (CC0)
Schets ter voorbereiding op een schilderij van 'Grootemoes' jonkvrouwe Hieronyma Bosch Reitz van rond 1924. Gemaakt door Jan Veth.
Collectie Six, Amsterdam

Geert Mak - De levens van Jan Six

Een familiegeschiedenis is het verhaal van Jan Six, zijn familie en zijn vele levens. Zijn portret geldt als het mooiste dat zijn vriend Rembrandt ooit maakte, het hangt - uniek - nog steeds in het familiehuis aan de Amstel. Jan kende iedereen in het 17e-eeuwse Amsterdam, van Vondel tot Spinoza. Maar wat ging er werkelijk om in het hoofd van deze 17e-eeuwse patriciër en kunstverzamelaar? Zijn kladboek is bewaard gebleven in het rijke familiearchief: het bevat duizenden aantekeningen, variërend van recepten, anekdotes en godsdienstige beschouwingen tot zeldzaam schunnige grappen. Na hem kwamen nieuwe mannen: binnen de familie Six heet de oudste zoon van de oudste zoon meestal weer Jan Six, tot de dag van vandaag. Ze werden burgemeester en wetenschapper, ze verwierven grote rijkdom en strompelden soms ook weer gebocheld, arm en eenzaam door het leven. Het is allemaal verstopt in datzelfde familiehuis: in eindeloze correspondenties, over kleine en grote zaken - zelfs met George Washington -, in dagboeken en notities en in alles wat de Sixen verder bewaarden, tot hun balboekjes toe. In "De levens van Jan Six" volgt Geert Mak een Amsterdamse elitefamilie door vier eeuwen heen.

De Jannen

  • Jan Six I (1618-1700)

  • Jan Six II (1668-1750)

  • Jan Six III (1730-1779)

  • Jan Six IV (1756-1827)

  • Jan Six V (1788–1863)

  • Jhr. Jan Pieter Six VI (1824-1899)

  • Prof. jhr. dr. Jan Six VII (1857-1927)

  • Jhr. Jan Six VIII (1891-1961)

  • Jhr. Jan Six IX (1919-1999)

  • Jhr. dr. Jan Six X (1947)

  • Jhr. drs. Jan Six XI (1978)

  • Jhr. Jan Karel Six XII (2013)