keyboard_arrow_up
Boeddhisme als levensstijl
  3 augustus 2015     Denken     3 min. leestijd
video_library
Boeddha zette verschillende concepten uiteen die essentieel zijn voor een correct begrip van de huidige werkelijkheid. Onderdeel van deze concepten is het achtvoudige pad. Boeddha zei dat een persoon die naar de principes van het achtvoudige pad handelt gelukkiger zal worden omdat daardoor het "lijden" wordt bestreden.
Boeddha moedigde een gezonde verhouding tussen geloof en de waarneming aan. Hij zei dat geloof gebalanceerd dient te worden met wijsheid. De wijsheid in het boeddhisme is gericht op het correct begrijpen van het leven. Dit uit zich in een leven dat correct geleefd wordt. Geloof alléén is blind, het gelooft alles wat gezegd wordt en maakt geen onderscheid tussen waarheid en onwaarheid. Met dit in het achterhoofd zijn de basis principes van het het Boeddhisme ook in onze westerse cultuur goed toe te passen om een "juist" bestaan te leven die in harmonie is met jezelf en je omgeving. Dit juist leven kan worden bereikt door het volgen van de principes van het achtvoudige pad.
Gebedsvlaggetjes die staan voor de vijf elementen: hemel (blauw), wind (wit), vuur (rood), water (groen) en aarde (geel)
(foto: Pixabay)

Het achtvoudige pad

Het edele achtvoudige pad bestaat uit:
  1. Juist begrip
  2. Juiste bedoelingen
  3. Juist spreken
  4. Juist handelen
  5. Juiste wijze van levensonderhoud
  6. Juiste inspanning
  7. Juist bewustzijn
  8. Juiste concentratie
Het achtvoudige pad kan worden gesplitst in drie fases:
  • Wijsheid
  • Ethisch goed gedrag
  • Meditatie
Boeddha (foto: Pixabay)

Wijsheid

Juist begrip

De eerste stap is het begrijpen wat lijden is en dat lijden ontstaat door ontevredenheid die op zijn beurt weer veroorzaakt wordt door verlangens. Het opheffen van verlangens leidt volgens Boeddha tot bevrijding of verlichting.

Juiste bedoelingen

Probeer egoïstische gedachten te vermijden. Denk daarentegen welwillend, liefdevol en vriendelijk over je medemens en bedenk hoe je in harmonie met je omgeving kunt leven.
Yumbulagang, volgens legende het oudste gebouw van Tibet (foto: Flickr)

Ethisch goed gedrag

Juist spreken

Spreek geen leugens en lasterende taal. Onthoud je ook van het gebruik van harde woorden en onzinnig gepraat.

Juist handelen

Dit lijkt sterk op de laatste zes van de (katholieke) tien geboden en stelt dat men niet mag doden, stelen, oneerlijk zijn of misdragen op seksueel gebied. Daarnaast moet je anderen helpen een vreedzaam en eerbaar leven te leiden.

Juiste wijze van levensonderhoud

Volgens Boeddha is niet zuiver om een beroep uit te oefenen die betrekking heeft op wapens, slavenhandel, prostitutie, vergif en bedwelmende middelen. Het doel is voornamelijk bewustwording van de verantwoordelijkheid die je draagt voor het werk dat je uitvoert, alsmede de gevolgen die je werk hebben op de maatschappij. Het belangrijkste is dat je je uiterste best moet doen om anderen geen schade te berokkenen.
Lotusbloem (foto: Pixabay)

Meditatie

Juiste inspanning

Denk uitsluitend aan goede heilzame dingen. Probeer negatieve gedachten te vermijden over het heden, verleden en toekomst.

Juist bewustzijn (mindfulness)

Ben je bewust van je lichaam, je gevoelens, je geest en mentale objecten.
Mentale objecten vallen uiteen in:
  • hindernissen
    (zinnelijk verlangen, kwade wil, luiheid of traagheid, rusteloosheid of bezorgdheid, sceptische twijfel);
  • hechten aan
    (materie, gewaarwording, perceptie, intenties, bewustzijn of aandacht);
  • zintuigen
    (oog, oor, neus, tong, lichaam, geest);
  • zintuigsferen
    (vorm, geluid, reuk, smaak, het tastbare en mentale objecten);
  • factoren van verlichting
    (indachtigheid, onderzoek naar waarheid, energie, vreugde, kalmte, concentratie, gelijkmoedigheid);
  • de vier nobele waarheden
    (er is lijden, het lijden heeft een oorzaak, de oorzaak van het lijden kan opgeheven worden en door het achtvoudige pad te volgen wordt het lijden beëindigd).

Juiste concentratie

De concentratie bestaat uit drie fases. De eerste fase is het ontvangen van de wijsheid (bewust onbekwaam). De tweede fase is het ervaren van de wijsheid (bewust bekwaam) een ten slotte het ontvangen van wijsheid uit zelfinzicht (onbewust bekwaam).
Mount Everest (foto: Luca Galuzzi)

Middenweg

Een belangrijk aspect van het in de praktijk brengen van het boeddhisme is de middenweg, volgens het gezegde: "Te is nooit goed". De leer van de middenweg benadrukt het vermijden van de twee extremen, zoals bijvoorbeeld "het nastreven van sensueel geluk in sensueel plezier" als ene uiterste en "het nastreven van zelfkwelling of zelfkastijding" aan het andere uiterste. Deze twee extremen zijn volgens de leer van de middenweg onvoordelig, en leiden niet tot verlichting.


Dit artikel verscheen voor het eerst op 21 november 2012 en heeft een grote inhoudelijke update gehad op 3 augustus 2015.
Op donderdag 3 januari jl. is dit artikel voor het laatst op kleine punten aangepast. Hierbij valt te denken aan het herstellen van hyperlinks, kromme zinnen, feitelijke onjuistheden of taalfouten.